Wat is de verkenning (recce) in de rally?
De verkenning, of recce (kort voor het Engelse reconnaissance), is het deel van een rallyweekend waarin rijder en copiloot de klassementsproeven vóór de wedstrijd met normale wegsnelheid afrijden om hun pacenotes te schrijven. Het is traag, eentonig en enorm belangrijk: de kwaliteit van de verkenning bepaalt hoe zelfverzekerd de crew op de proeven kan rijden.
Wat is de verkenning?
Klassementsproeven zijn openbare wegen die voor de wedstrijd worden afgesloten. Voordat ze afgesloten worden, mogen crews ze rijden in een gewone straatauto, in het normale verkeer en binnen de snelheidslimieten, volgens een tijdschema van de organisator. Tijdens die ritten beschrijft de rijder de weg en schrijft de copiloot mee. Het resultaat is het notitieboek dat de crew in de rally gebruikt.
Tijdens de verkenning leren crews ook de route tussen de proeven kennen, zoeken ze referentiepunten voor de tripmeter en spotten ze gevaren zoals rotsen aan de binnenkant van bochten of onoverzichtelijke kruisingen.
Verkenningsregels in het WRC
De exacte regels staan in het sportreglement van de FIA en in het bijzonder reglement van elke rally, en kunnen dus per evenement en per kampioenschap verschillen. In het wereldkampioenschap rally gelden in de kern deze principes:
- Twee doorgangen per proef. Crews mogen elke klassementsproef tijdens de verkenning twee keer rijden. De eerste doorgang dient om notities te schrijven, de tweede om ze te controleren.
- Wettelijke snelheid. De verkenning vindt plaats op open wegen met ander verkeer. Crews moeten zich houden aan de wettelijke en door de organisator vastgestelde snelheidslimieten, en de snelheid wordt met gps-tracking gecontroleerd. Te hard rijden wordt bestraft.
- Een vast tijdschema. Verkennen mag alleen binnen de tijdvakken van de organisator, meestal op de dagen voor de start. Buiten die tijdvakken op de proeven rijden is niet toegestaan.
- Verkenningsauto's. Crews gebruiken straatauto's die voldoen aan de regels voor verkenningsvoertuigen, met een maximum aantal inzittenden en straatbanden.
Eerste doorgang: de notities schrijven
Tijdens de eerste doorgang benoemt de rijder wat hij ziet en voelt: de richting, de scherpte, toevoegingen zoals lang, sluit of niet snijden, toppen, sprongen en gevaren. De copiloot schrijft alles in steno op en voegt de afstanden van de tripmeter toe. Een goede copiloot noteert ook referentiepunten: een brug, een huis, een verkeersbord, alles wat helpt om tijdens de proef de plek in de notities vast te houden.
De grootste uitdaging van de eerste doorgang is graderen op lage snelheid. Een bocht die bij 50 km/u makkelijk is, kan bij 130 km/u een totaal andere bocht zijn. Ervaren rijders leren zich de proefsnelheid voor te stellen terwijl ze langzaam rijden.
Tweede doorgang: de notities controleren
Tijdens de tweede doorgang leest de copiloot de notities voor alsof het de rally is, en de rijder luistert en corrigeert: "maak er een 3 van, geen 4", "zet er opgelet bij, rots binnenkant", "dat is 150, geen 100". Deze doorgang traint ook de timing van het voorlezen. Aan het eind moet de crew elke regel in het boek vertrouwen.
Na de verkenning: nabespreking en video
's Avonds nemen crews de notities nog eens door in het hotel of in het servicepark. Velen gebruiken onboardbeelden die vanuit de verkenningsauto zijn opgenomen, of onboards van eerdere edities van de rally, om gradaties te controleren en details toe te voegen. Tijdens de rally zelf kunnen de notities nogmaals worden bijgewerkt door de gravel- of ice-notecrew, die de proeven kort voor de deelnemers rijdt om veranderde omstandigheden door te geven.
Een praktische checklist voor de verkenning
- Lees het bijzonder reglement: verkenningsschema, toegestane doorgangen, snelheidslimieten, trackingapparatuur.
- Kalibreer de tripmeter vóór de eerste proef op het roadbook van de organisator.
- Zorg voor een notitieboek, meerdere potloden en een schrijfplank of klem die werkt in een rijdende auto.
- Spreek het notitiesysteem vooraf af: bochtschaal, afstandsdrempels voor in en en, waarschuwingsniveaus.
- Noteer elk referentiepunt dat helpt om je plek in de notities terug te vinden.
- Houd de eerste doorgang vloeiend; kleine correcties horen bij de tweede.
- Neem de notities dezelfde avond door, zolang de weg nog vers in het geheugen zit.
- Houd rekening met andere weggebruikers. De verkenning vindt plaats op openbare wegen met bewoners, fietsers en landbouwverkeer.
Verkennen met RecceLab
RecceLab helpt crews tijdens en na de verkenning:
- Notities invoeren via toetsenpaneel met gps. Elke notitie wordt met haar positie opgeslagen, zodat het boek later op een kaart getoond en aan video gekoppeld kan worden.
- Offline-first. Notities worden op het apparaat opgeslagen en gesynchroniseerd zodra er verbinding is, wat telt in bossen en bergen.
- Concept uit GPX. Heb je de route als GPX-bestand, dan kan RecceLab een eerste concept van de bochten voorbereiden voordat je hem rijdt. Het concept is altijd gemarkeerd als schatting en moet op de weg gecontroleerd worden.
- Videostudio. Leg de notities naast onboardbeelden en oefen het voorlezen vóór de rally.
Controleer het reglement van je rally voordat je elektronische apparaten in de verkenningsauto gebruikt.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak mag je een proef rijden tijdens de verkenning?
In het WRC twee keer. Andere kampioenschappen en rally's stellen hun eigen grenzen, van één doorgang tot helemaal geen verkenning.
Hoe hard rijden crews tijdens de verkenning?
Met de wettelijk toegestane snelheid en binnen eventuele lagere limieten van de organisator. In het WRC wordt de verkenningssnelheid met gps gecontroleerd.
Met welke auto wordt er verkend?
Met een straatauto die aan de regels voor verkenningsvoertuigen voldoet, niet met de wedstrijdauto. De toegestane specificatie staat in het reglement van elk kampioenschap.
Waar staat "recce" voor?
Het is de afkorting van het Engelse reconnaissance (verkenning) en wordt uitgesproken als "rekkie".