Czym jest zapoznanie z trasą rajdu (recce)?
Zapoznanie z trasą (ang. recce, skrót od reconnaissance) to ta część rajdowego weekendu, w której kierowca i pilot przejeżdżają odcinki specjalne przed imprezą, z normalną drogową prędkością, aby napisać swój opis trasy. Jest powolne, powtarzalne i niezwykle ważne: od jakości zapoznania zależy, z jaką pewnością załoga pojedzie na odcinkach.
Czym jest zapoznanie z trasą?
Odcinki specjalne to drogi publiczne zamknięte na czas zawodów. Zanim zostaną zamknięte, załogi mogą je przejechać zwykłym samochodem drogowym, w normalnym ruchu i w granicach limitów prędkości, według harmonogramu ustalonego przez organizatora. Podczas tych przejazdów kierowca opisuje drogę, a pilot ją zapisuje. W efekcie powstaje zeszyt z opisem trasy, którego załoga użyje w rajdzie.
Na zapoznaniu załogi poznają też trasę dojazdówek między odcinkami, wyszukują punkty odniesienia dla tripmastera i wychwytują zagrożenia, takie jak kamienie po wewnętrznej zakrętów czy niewidoczne skrzyżowania.
Zasady zapoznania w WRC
Szczegółowe zasady określają przepisy sportowe FIA oraz regulamin uzupełniający każdego rajdu, dlatego mogą się różnić w zależności od imprezy i mistrzostw. W Rajdowych Mistrzostwach Świata podstawowe zasady są następujące:
- Dwa przejazdy na odcinek. Podczas zapoznania załogi mogą przejechać każdy odcinek specjalny dwa razy. Pierwszy przejazd służy do pisania opisu, drugi do jego sprawdzenia.
- Prędkość zgodna z przepisami. Zapoznanie odbywa się na otwartych drogach, w ruchu z innymi pojazdami. Załogi muszą przestrzegać limitów prędkości wynikających z prawa i ustalonych przez organizatora, a prędkość jest monitorowana przez śledzenie GPS. Przekroczenie prędkości skutkuje karami.
- Stały harmonogram. Zapoznanie odbywa się tylko w oknach czasowych wyznaczonych przez organizatora, zwykle w dniach przed startem. Jazda po odcinkach poza tymi oknami jest zabroniona.
- Samochody zapoznawcze. Załogi używają samochodów drogowych spełniających przepisy dla pojazdów do zapoznania, z ograniczoną liczbą osób na pokładzie i na oponach drogowych.
Pierwszy przejazd: pisanie opisu
Podczas pierwszego przejazdu kierowca dyktuje to, co widzi i czuje: kierunek, stopień zakrętu, modyfikatory takie jak długi, zacieśnia się czy nie tnij, hopy, skoki i zagrożenia. Pilot zapisuje wszystko skrótami i dodaje odległości z tripmastera. Dobry pilot notuje też punkty odniesienia: most, dom, znak drogowy – wszystko, co pomoże mu nie zgubić miejsca w opisie podczas odcinka.
Największym wyzwaniem pierwszego przejazdu jest stopniowanie zakrętów przy niskiej prędkości. Zakręt łatwy przy 50 km/h może być zupełnie innym zakrętem przy 130 km/h. Doświadczeni kierowcy uczą się wyobrażać sobie prędkość rajdową, jadąc powoli.
Drugi przejazd: sprawdzanie opisu
Podczas drugiego przejazdu pilot czyta opis tak, jakby to był rajd, a kierowca słucha i poprawia: „zrób z tego 3, nie 4”, „dodaj uwagę, kamień po wewnętrznej”, „tu jest 150, nie 100”. Ten przejazd ćwiczy też wyczucie momentu czytania. Na koniec załoga powinna ufać każdej linijce w zeszycie.
Po zapoznaniu: analiza i nagrania wideo
Wieczorami załogi jeszcze raz przeglądają opis w hotelu lub w parku serwisowym. Wiele z nich korzysta z nagrań onboard z samochodu zapoznawczego albo z poprzednich edycji rajdu, aby sprawdzić stopnie i dodać szczegóły. Już w trakcie rajdu opis może zostać ponownie zaktualizowany przez gravel crew lub ice note crew, które przejeżdżają odcinki krótko przed zawodnikami i informują o zmianach warunków.
Praktyczna lista kontrolna na zapoznanie
- Przeczytaj regulamin uzupełniający: harmonogram zapoznania, dozwoloną liczbę przejazdów, limity prędkości, urządzenia do śledzenia.
- Skalibruj tripmaster do itinereru organizatora przed pierwszym odcinkiem.
- Przygotuj zeszyt, kilka ołówków oraz podkładkę lub klips, który sprawdzi się w jadącym aucie.
- Uzgodnijcie wcześniej system opisu: skalę stopni, progi odległości dla into i and, poziomy ostrzeżeń.
- Notuj każdy punkt odniesienia, który pomoże odnaleźć miejsce w opisie.
- Utrzymuj płynność pierwszego przejazdu; drobne poprawki zostaw na drugi.
- Przejrzyj opis tego samego wieczoru, póki droga jest świeża w pamięci.
- Szanuj innych użytkowników drogi. Zapoznanie odbywa się na drogach publicznych, po których poruszają się mieszkańcy, rowerzyści i maszyny rolnicze.
Zapoznanie z trasą z RecceLab
RecceLab pomaga załogom w trakcie zapoznania i po nim:
- Wprowadzanie komend z klawiatury z GPS. Każda komenda zapisuje się razem z pozycją, więc zeszyt można później wyświetlić na mapie i dopasować do nagrania wideo.
- Przede wszystkim offline. Opis jest przechowywany na urządzeniu i synchronizowany, gdy pojawi się połączenie, co ma znaczenie w lasach i górach.
- Szkic z pliku GPX. Jeśli masz trasę w pliku GPX, RecceLab przygotuje pierwszy szkic zakrętów, zanim ją przejedziesz. Szkic jest zawsze oznaczony jako szacunek i trzeba go sprawdzić na drodze.
- Studio wideo. Dopasuj opis do nagrania onboard i przećwicz czytanie przed rajdem.
Przed użyciem jakiegokolwiek urządzenia elektronicznego w samochodzie zapoznawczym sprawdź regulamin swojej imprezy.
Najczęściej zadawane pytania
Ile razy można przejechać odcinek na zapoznaniu?
W WRC dwa razy. Inne mistrzostwa i imprezy ustalają własne limity, od jednego przejazdu po całkowity brak zapoznania.
Jak szybko załogi jeżdżą na zapoznaniu?
Z prędkością zgodną z przepisami drogowymi i w granicach ewentualnych niższych limitów ustalonych przez organizatora. W WRC prędkość na zapoznaniu jest monitorowana przez GPS.
Jakim samochodem jeździ się na zapoznaniu?
Samochodem drogowym spełniającym przepisy dla pojazdów do zapoznania, a nie autem rajdowym. Dopuszczalną specyfikację określa regulamin danych mistrzostw.
Co oznacza słowo „recce”?
To skrót od angielskiego reconnaissance (rekonesans), wymawiany „reki”.