Λεξικό ράλι: 55 όροι του ράλι εξηγημένοι
Το ράλι έχει τη δική του γλώσσα, και μεγάλο μέρος της ακούγεται με ταχύτητα μέσα από την ενδοεπικοινωνία. Αυτό το λεξικό εξηγεί τους όρους που θα συναντήσετε σε onboard βίντεο, στη ζωντανή χρονομέτρηση, στα road book και στις δηλώσεις συμμετοχής, χωρισμένους σε ενότητες ώστε να βρίσκετε γρήγορα αυτό που χρειάζεστε.
Ο αγώνας ράλι
| Όρος | Σημασία |
|---|---|
| Ράλι με ειδικές διαδρομές (stage rally) | Ράλι που αποτελείται από χρονομετρημένες ειδικές διαδρομές οι οποίες ενώνονται με συνδέσεις. Η μορφή που χρησιμοποιείται από το επίπεδο των συλλόγων έως το WRC. |
| Ειδική διαδρομή (ΕΔ, special stage, SS) | Κλειστό τμήμα δρόμου που διανύεται ενάντια στο χρονόμετρο. Δείτε τι είναι η ειδική διαδρομή. |
| Σύνδεση (road section / liaison) | Δημόσιος δρόμος ανάμεσα στις ειδικές, που διανύεται νόμιμα με βάση καθορισμένο ωράριο. |
| Σκέλος (leg) | Μία ημέρα του ράλι, που συνήθως τελειώνει με νυχτερινή στάση. |
| Γύρος (loop) | Ομάδα ειδικών που διανύονται ανάμεσα σε δύο επισκέψεις στο service. Πολλοί γύροι επαναλαμβάνονται το απόγευμα. |
| Τμήμα (section) | Μέρος ενός σκέλους ανάμεσα σε δύο regroup ή service. |
| Shakedown | Δοκιμαστική συνεδρία πριν από την εκκίνηση, για τον έλεγχο του αυτοκινήτου. Οι χρόνοι δεν μετρούν. |
| Υπερειδική (super special stage, SSS) | Σύντομη ειδική για τους θεατές, μερικές φορές με δύο αυτοκίνητα δίπλα δίπλα. |
| Power Stage | Η τελευταία ειδική ενός αγώνα του WRC, με πόντους μπόνους για τους πέντε ταχύτερους οδηγούς. |
| Super Sunday | Στο WRC, κατάταξη των ειδικών της Κυριακής που δίνει πόντους μπόνους στους πέντε ταχύτερους οδηγούς. |
| Επανασυγκέντρωση (regroup) | Στάση όπου τα αυτοκίνητα συγκεντρώνονται και ξεκινούν ξανά με σειρά, συχνά για να κλείσουν τα κενά μεταξύ τους. |
| Parc fermé (κλειστό πάρκο) | Ασφαλισμένος χώρος όπου φυλάσσονται τα αυτοκίνητα και δεν επιτρέπεται να γίνει εργασία σε αυτά, για παράδειγμα τη νύχτα ή μετά τον τερματισμό. |
| Service park | Η βάση όπου οι μηχανικοί μπορούν να δουλέψουν στα αυτοκίνητα σε καθορισμένα χρονικά παράθυρα. |
| Απομακρυσμένο service / ζώνη αλλαγής ελαστικών (remote service / tyre fitting zone) | Περιορισμένος χώρος service μακριά από το κεντρικό service park, συχνά μόνο για αλλαγή ελαστικών. |
Χρονομέτρηση και σταθμοί ελέγχου
| Όρος | Σημασία |
|---|---|
| Κάρτα χρόνου (time card) | Η κάρτα όπου καταγράφεται κάθε χρόνος ελέγχου. Αν χαθεί, επιβάλλονται βαριές ποινές. |
| Σταθμός ελέγχου χρόνου (ΣΕΧ, time control, TC) | Σημείο ελέγχου όπου το πλήρωμα πρέπει να φτάσει στο λεπτό που γράφει η κάρτα χρόνου του. Η πρόωρη ή η καθυστερημένη άφιξη τιμωρείται. |
| Προβλεπόμενος χρόνος (target time) | Ο χρόνος που δίνεται για μια σύνδεση. |
| Εκκίνηση ειδικής (stage start) | Η γραμμή εκκίνησης μιας ειδικής διαδρομής, με αντίστροφη μέτρηση μέχρι την εκκίνηση. |
| Ιπτάμενος τερματισμός (flying finish) | Η γραμμή τερματισμού μιας ειδικής, που περνιέται με πλήρη ταχύτητα. Εδώ σταματά ο χρόνος της ειδικής. |
| Σταθμός stop (stop control / stop line) | Σημείο μετά τον ιπτάμενο τερματισμό όπου το αυτοκίνητο σταματά και ο χρόνος γράφεται στην κάρτα. |
| Ενδιάμεσος χρόνος (split time) | Χρόνος που λαμβάνεται σε ένα σημείο μέσα στην ειδική. |
| Χρόνος ειδικής (stage time) | Ο χρόνος που χρειάστηκε ένα πλήρωμα για να ολοκληρώσει μια ειδική. |
| Γενική κατάταξη (overall classification) | Το άθροισμα όλων των χρόνων στις ειδικές συν τις ποινές. Νικά το μικρότερο σύνολο. |
| Πλασματικός χρόνος (notional time) | Χρόνος που δίνουν οι αγωνοδίκες όταν ένα πλήρωμα δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει κανονικά μια ειδική, για παράδειγμα επειδή αυτή διακόπηκε. |
| Σειρά εκκίνησης (road order / running order) | Η σειρά με την οποία ξεκινούν τα αυτοκίνητα. Στο χώμα τα πρώτα αυτοκίνητα καθαρίζουν τον δρόμο για όσους ακολουθούν. |
| «Σκούπα» (sweeping / road cleaning) | Το μειονέκτημα του να ξεκινάς πρώτος στο χώμα, όταν το χαλαρό χαλίκι βρίσκεται ακόμη πάνω στη γραμμή οδήγησης. |
| Εγκατάλειψη (retirement) | Αποχώρηση από το ράλι, για παράδειγμα μετά από ατύχημα ή μηχανική βλάβη. |
Σημειώσεις και πλοήγηση
| Όρος | Σημασία |
|---|---|
| Σημειώσεις (pace notes / pacenotes) | Η συντομογραφημένη περιγραφή μιας ειδικής από το πλήρωμα, που τη διαβάζει δυνατά ο συνοδηγός. Δείτε τον πλήρη οδηγό για τις σημειώσεις. |
| Αναγνώριση (recce) | Από το αγγλικό reconnaissance: το πέρασμα από τις ειδικές πριν από το ράλι για να γραφτούν οι σημειώσεις. Δείτε τι είναι η αναγνώριση. |
| Road book | Η επίσημη περιγραφή ολόκληρης της διαδρομής από τον διοργανωτή, με σχέδια και αποστάσεις. |
| Τουλίπα (tulip diagram) | Το μικρό σχέδιο διασταύρωσης που χρησιμοποιείται στα road book: μια τελεία δείχνει από πού έρχεσαι και ένα βέλος πού πηγαίνεις. |
| Χιλιομετρητής (trip meter / tripmaster) | Ακριβής μετρητής απόστασης που χρησιμοποιεί ο συνοδηγός για να ακολουθεί το road book και τις σημειώσεις. |
| Καλιμπράρισμα (calibration) | Η ρύθμιση του χιλιομετρητή ώστε οι αποστάσεις του να ταιριάζουν με το road book του διοργανωτή. |
| Gravel crew / ice note crew | Ομάδα που περνά από τις ειδικές πριν από τους αγωνιζόμενους για να ενημερώσει τις σημειώσεις με τις τρέχουσες συνθήκες. |
| Σημειώσεις ασφαλείας (safety notes) | Προειδοποιήσεις που εκδίδει ο διοργανωτής για γνωστούς κινδύνους σε μια ειδική. |
| Φουρκέτα (hairpin) | Στροφή που γυρίζει πίσω σχεδόν 180°. |
| Γωνία (square) | Στροφή περίπου 90°, συχνά σε διασταύρωση. |
| Σαμάρι (crest) | Ύψωμα στον δρόμο που κρύβει ό,τι βρίσκεται πίσω του. |
| Προσοχή (caution) | Προειδοποίηση στις σημειώσεις· η διπλή ή τριπλή προσοχή σημαίνει μεγαλύτερο κίνδυνο. |
| Μην κόψεις (don't cut) | Σημείωση που λέει στον οδηγό να μη χρησιμοποιήσει την εσωτερική πλευρά μιας στροφής. |
Αυτοκίνητα και πλήρωμα
| Όρος | Σημασία |
|---|---|
| Οδηγός (driver) | Το μέλος του πληρώματος που οδηγεί το αυτοκίνητο. |
| Συνοδηγός (co-driver) | Το μέλος του πληρώματος που διαβάζει τις σημειώσεις, πλοηγεί και διαχειρίζεται την κάρτα χρόνου. |
| Πλήρωμα (crew) | Ο οδηγός και ο συνοδηγός μαζί. |
| Rally1 | Η κορυφαία κατηγορία αυτοκινήτων στο WRC. |
| Rally2 | Το τετρακίνητο αυτοκίνητο για ιδιωτικές ομάδες που χρησιμοποιείται στο WRC2 και σε πολλά εθνικά πρωταθλήματα. |
| Rally3, Rally4, Rally5 | Κατηγορίες χαμηλότερου κόστους, από τετρακίνητα (Rally3) έως δικίνητα αυτοκίνητα εισαγωγικού επιπέδου. |
| WRC2, WRC3, Junior WRC | Υποστηρικτικά πρωταθλήματα που διεξάγονται παράλληλα με το WRC για χαμηλότερες κατηγορίες αυτοκινήτων. |
| Αυτοκίνητο αναγνώρισης (recce car) | Το αυτοκίνητο δρόμου που χρησιμοποιείται στην αναγνώριση, όχι το αγωνιστικό. |
| Πινακίδα OK / SOS | Πινακίδα που μεταφέρεται στο αυτοκίνητο για να δείξει στα επόμενα πληρώματα αν χρειάζεται βοήθεια μετά από ατύχημα. |
Επιφάνειες και συνθήκες
| Όρος | Σημασία |
|---|---|
| Χώμα (gravel) | Χαλαροί, μη ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι· η πιο συνηθισμένη επιφάνεια στο ράλι. |
| Άσφαλτος (tarmac) | Ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι. |
| Χιόνι και πάγος | Χειμερινές επιφάνειες, μερικές φορές με καρφωτά ελαστικά. |
| Κόψιμο (cut / cutting) | Οδήγηση πάνω από την εσωτερική πλευρά μιας στροφής. Το κόψιμο σέρνει χώμα και πέτρες στον δρόμο. |
| Αυλάκια (ruts) | Αυλακώσεις στον δρόμο από τα αυτοκίνητα που πέρασαν νωρίτερα, ειδικά στα δεύτερα περάσματα. |
| Πέρασμα νερού (splash) | Διάβαση μέσα από νερό σε μια ειδική. |
Βάλτε τους όρους σε πράξη
Ο γρηγορότερος τρόπος να μάθετε τη γλώσσα του ράλι είναι να τη χρησιμοποιείτε. Με το RecceLab μπορείτε να γράφετε σημειώσεις στην αναγνώριση, να δημιουργείτε πρόχειρες σημειώσεις από ίχνος GPX και να εξασκείστε στην ανάγνωσή τους πάνω σε onboard βίντεο.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει ΕΔ (SS) στο ράλι;
Το ΕΔ σημαίνει ειδική διαδρομή (στα αγγλικά SS, special stage), δηλαδή χρονομετρημένο τμήμα κλειστού δρόμου. Η ΕΔ1 είναι η πρώτη ειδική του ράλι, η ΕΔ2 η δεύτερη κ.ο.κ.
Τι σημαίνει ΣΕΧ (TC) στο ράλι;
Ο ΣΕΧ (στα αγγλικά TC, time control) είναι ο σταθμός ελέγχου χρόνου, ένα σημείο ελέγχου όπου τα πληρώματα πρέπει να φτάσουν σε καθορισμένη ώρα.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο road book και τις σημειώσεις;
Το road book είναι η επίσημη διαδρομή του διοργανωτή για όλους. Οι σημειώσεις είναι η λεπτομερής περιγραφή κάθε ειδικής που φτιάχνει το ίδιο το πλήρωμα.